martes, 24 de marzo de 2015

O meu pequeno descubrimento

Tras estar buscando e buscando información sobre os meus antepasados non atopei nin un asasino,nin un revolucionario nin tampouco un personaxe sobresainte da historia,mái aínda que aínda non poida escribir unha novela de acción coa miña familia si podo contar algo moi tenro que polo menos a min me fixo sacar un sonriso do interior.

Resulta que o outro día fun falar coa miña avoa, a muller do meu avó o que levaba o viño polas súas venas en vez do sangue,o cal o pasou de xeración en xeració, ao meu padriño, o meu pai, meu primo, meu irmán e cada vez máis a min. Miña avoa contoume o que eu xa sabia, que eles tiñan unha casa en covas, na cal pasaban os veráns e os fins de semana, e tiñan un xardin con moitas flores e mais unha parra. Disto xa estaba enterada posto que de pequena eu passaba alí moito temo, máis cando meus avós fixeronse moi maiores xa non podá coidarse este terreno e vendeuse.

O que me sorprendeu foi o que me dixo miña avoa. Ela contoume que meu visabó vivía en covas co co seu fillo (é dicir, meu avó ) e que daquela todo era campo, e nun deses campos vacios e sen ningun propietario meu visabó Reyes Yáñez co seu fillo comezou a plantar unha parra, duntamaño mais ou menos pequeno, e sempre iba coidala co seu fillo e a vendimiar na época debida,e facían as súas botellas de vino,e aínda que non valían para beber ao neno lle resultaba entretido.
Pasou o tempo e xa que seguían a coidar esta parra decidiron construír unha pequena casa para poder estar alí no verán, compartindoa o meu visabó con todos os seus irmáns, que tiña uns 4.
Pareceume moi tenro que a casa dos meus avós fose creada a redor dunha parra, a cal tiña unha longa historia e durou o seu tempo.

Agora entendo porque a toda a miña familia e en especial ao meu avó lle gustaba tanto o viño, e de feito todos traballan no mundo do viño, e dalgunha forma de parra en parra. Nin eles sabán que meu visabó, o cal traballaba como repartidor de cartas, había plantado algún dia esta parra.Máis no seu tempo libre debía gustarlle beber cuncas de viño no bar, e coidar a súa parra.

Sei que non será a entrada máis longa nin a máis interesante , pero aínda así a mín pareceume moi interesante este descubrimento por moi pequeno que sexa.
Espero seguir descubrindo máis sobre o meu pasado, xa que somos o que somos polo eso do pasado.

miércoles, 25 de febrero de 2015

Sobrevoando

O outro dia estaba apoiada nunha roca.Debia ser Domingo ás tres da tarde.Normalmente a esas horas non soe haber ninguen na praia,so algun vello mariñeiro nostalxico, ou unha parella que vai pasear despois de comer.Mais este dia era distinto,estaba todo cheo de xente con moitos traxes brancos,incluso barcos brancos tamén,alguns mais grandes,outros mais pequenos,parecidos aos que vexo cando estou voando polas mañás a uns km. da area.Todos estos traxes brancos vianse case asulagados por unha especie de pintura negra,que non poderia dicirvos o que era, pero non debía ser nada bo pois todos estos buzos brancos estaban recollendoa con grandes bolsas,cubos e calqueira cousa que sirvese para axudar a que algo,por moi pouco que fose desaparecese.

Mentras estaba nesa roca oín a uns mariñeros que estaban preto de mi, falar sobre un tal Gobernante o cal dicía que este liquido negro que manchaba todo o mar ata uns cantos km afastados da praia, era ao parecer como uns hilillos de plastilina.Vaia por deus!! daquela rin por dentro.Ese Gobernante,aínda que non o coñezo,debe de ser moi burro,pois ainda que ao mellor non sexa mal tipo,todo o mundo vendo isto pode intuir que nada bo trae consigo.. eu seino pola morte de familiares mias que estaban pescando algun peixe cando este liquido as colleu e xa non puideron remontar o voó, afundironse no auga manchada e non volveron sair.Xa non me quero imaxinar os miles de peixes que tiveron que morrer, pois a eses pillounos no auga. Poderian ser unas 22.000 mortes? estimando mais ou menos eh..que eu tampouco vos creades que sei disto.
PERO volvendo ao tema do Gobernante este, eu o convido a que veña conmigo a sobrevoar o mar, como eu estou acostumado a facer, e que vexa dende aqui arriba como esta todo.Podes voar unhas horas ata deixar e ver isto.É increible,ocupa kilomeros e kilometros.Nunca xamais vira nada así, de feito é do que se fala agora nas viaxes das bandadas de paxaros.Pero e que por favor,que intente enganar dicindolle iso aos humanos ainda vale,porque eles so o ven dende as praias e todos sabemos que a sua vista non alcanza moito,pero as gaivotas?! non bonitiño non, iso o creerás ti porque nos ben vemos a desastre que hai nas nosas praias.

Menos mal que a parte do personaxe ese tamén está toda a xente da que vos falei con anterioridade, que está a xudar a quitar isto cante antes, e menos mal, porque se eu vos contara.. teño visto xa dun par de días a aqui, miles de cangrexos que intentar salvarse, aínda que eles non se ven, pero xa están manchados ata os bigotes da cousa negra esta, polo tanto a sua intoxicacion sera inminente e moreran nunhas horiñas. Creedeme que nestes momentos de crise danme moita pena todas esas especies que non poden voar, nin escapar e que ao final son as unicas que realmente van morrer e sufrir de verdade por esta catastrofe.Mais iso é un feito, ninguen pode salvalas, so comezara a rexurdir a vida cando remate esta suciedade, e cando o mar volva a ter a cor azul e area sexa branca ou como moito marrón.
Non creades que estou a ser unha esaxerada, pois tamén escoitei a rapazas con acento madrileño pola zona de Ferrol dicir "eu non vin nada, pero meus pais dixeron que iso non é para tanto,que a xente é unha esaxerada".Pois non querida, estás moi equivocada e os teus pais teñen a culpa.Podese chamar esaxerada a unha persoa que é subxetiva, pero eu, como gaivota obxetiva, digovos que só conto o que vin, e que só pido que oxalá isto non pase NUNCA MÁIS.

Imaxes que falan por si mesmas

Decidín escoller esta imaxe de Virxilio para representar a Galicia labrega que tivo que estar sometida a pésimas situacions de traballo pola conta que lles traía ou por poder ter algo do que vivir.Refirome con isto aos privilexios señoriais, así como ao diezmo e moitisimas inxustizas mais que tomaronse contra os non privilexiados grazas en gran parte ao feudalismo.

Din que unha imaxe vale mais que mil palabras.A verdade e que eu creo que vale moito mais.Nin con duas mil palabras eu poderia facer sentir o que trasmite esta fotografía.
Cada vez que a veo sinto a dor,e o esforzo que esas mulleres tiveron que realizar durante toda a sua vida,mulleres que van de loito porque perderon aos seus maridos.Unha chamase Maruxa,ten catro fillos e unha nai que coidar,o seu home foise en 1458 cara a Asturias,e morreu na viaxe xunto co marido da outra muller que sae na fotografía chamada Xela,a cal tiña 4 fillas. Estos dous homes escaparon das horribles condicións de vida que tiñan debido aos señores feudais xusto antes de que estalase a revolta dos Irmandiños.Esta foto seria de 1470, na que aparecen Maruxa e Xela traballando as terras que teñen arrendadas polo nobre Figueroa, o cal baixou os beneficios que estas mulleres recibían despois de que o seu castelo fose derribado polos Irmandiños da sua aldea.
Ainda así estas duas mulleres foros das afortunadas as que non violaron o exercito dos nobres nin mataron aos seus fillos.
Realmente hai unha duda que sempre me enche cando vexo esta imaxe: Terán esa cara por que lles está dando o sol na cara ao traballar no campo,ou terán esa cara porque están en verdade de mal humor polo trato que reciben e pola situación na que viven?.
Ainda que pareza que estas duas mulleres son iguais xa que pasaron polas mesmas situacions de vida, equivocamonos. 
Xela é unha muller rebelde, enfadada co seu home por ser tan cobarde de escapar á revolta Irmandiña cara outra zoa de España na que o irmaniños non fosen atacar, e por non dar a cara polo seu pobo.Ela mesma quixera ir a loitar e derrocar os castelos e igrexas de galicia.É unha muller totalmente conscente de que a culpa da situación que ela vive e probablemente vivirán os seus fillos o dos señores feudais. 
Sen embargo, Maruxa é contraria aos Irmandiños e botalle a culpa ás suas estúpidas revoltas do trato que os boísimos e inocentes nobres danlle a toda a poboacion.Ten claro que o seu marido fixo ben en escapar cando puido.

Non teño mais que leer o que presenta a fotografía para poder imaxinar cómo era a situación da época e desas mulleres no que había todo tipo de xente. Oxala realmente existise a cámara nestos anos e puidesemos ter fotos desta gran revolta que foi unha das mais importantes de seculo XV,mais non foi así,esta foto é de Virxilio Vieitez e é do 1954.Que ben esta deixar voar a imaxinacion un ratiño.






miércoles, 28 de enero de 2015

Viuva dun Irmandiño

Ben lle dixen que non fora,que quedase na casa conmigo e mais os nosos fillos.
Pero soaron as campás. El mirou cara o solo, apenado, e de supeto ergeu a cabeza collendo a foz de en riba da mesa da cociña, deume un bico e susurrou intentando mostrar valentía "Teño que ir María, polo futuro deles".O dixo sinalando aos nenos que nese momento dormían a sesta sobre a cama feita de palla.Eu mireinos,escoitei a porta abrirse e ao momento pecharse, e esa foi a última vez que vin ao meu marido.

Entendanme señores, non e que non quixera millores condicións de traballo,e xa non para mi que levaba toda a vida sometida aos señores, senón para os meus fillos. Claro que quería ter propiedade sobre as miñas terras, e ter algo que me pertencese, e por suposto que non veía xusta a repartición da producción das terras.Claro que veía estúpido traballalas de sol a sol para logo ter que entregarlle todo aos poderosos e non ter apenas comida que levarme a boca nin para alimentar aos meus nenos. Levantarme cada día ás 6 da mañá preguntándome que iba a quedarlles aos meus fillos cando eu morrera, ou cando ía terminar todo sito.Vivir esperando a que algo cambiase.

Mais ainda que isto non me gustase e soubese que algo habia que facer,tampoco querría que o meu home loitase.
Xa a noite anterior o comentaramos e eu non estaba moi convencida."non vaime pasar nada Mariña,se xa sabes que aquí en vilachá non vai acontecer o realmente gordo do asunto,que non somos un pobo grande. É so para facer algo de ruido.Ou iso dixome Pedro o dos coitelos".
Non creades que estaba moi convencida mais cómo xa sabedes el foi cara a praza coa súa foz, e escoitou todo o que o cura tiña que decirlles sobre o plan.Seria una revolta que cambiaría todo tal como era coñecido,e apodarianse como os Irmandiños. Ás horas unha veciña viu a dicir que os nosos homes acababan de derribar o castelo da Rocha Forte e que volverían pasado ese día!!!Ahí si que alegreime de verdade de habelo deixado ir.Íbamos conseguir acabar con seculos de señoríos e de feudos escuros.
Máis...pasaban semanas e semanas e non volvían mais que novas de que outros pobos galegos rebelaranse contra os seus donos,e xa habianse derrumbado 120 castelos e igrexas en toda Galicia.
Ata un día,que chegaron noticias de que de camiño a casa,os homes de vilachá habían sido atacados por uns rebeldes, ou soldados baixo as ordes do arzobispo de Santiago.
Iso da igual, o caso e que tras meses de espera, as loitas, mortes e demais non serviran para nada pois, cando reprimiron todas as revoltas por toda Galicia os homes que sobreviviran tiveron que deixar as suas hortas para adicarse a reconstruir os castelos que antes derribaran.
En canto a miña familia,eu quedei na mesma situación de represión,con duas bocas que alimentar e sen marido.Ainda que despois desta revolución,sei con certeza,ou polo menos espero,que isto non quedará así,que haberá máis revoltas e que conseguirán cambiar todo o mal que eu,lamentablemente, tiven que
vivir.

domingo, 25 de enero de 2015

Manel Cráneo

Aproveitando que o outro día na clase, o noso profesor Manolo falounos do debuxante Manel Craneo, eu quixen saber algo máis del, xa que non estendeuse sobre os seus traballos pola falta de tempo e quedei coas ganas de saber máis. Atopei unha páxina moi útil na cal dan unha ampla información sobre moitísimos debuxantes galegos.
Pois ben, informandome sobre este magnifico debuxante entereime  de moitos dos traballos que tera feitos dende os änos 90, creando moitos fanzines ou participando en moitas revistas de prestixio galego, máis houbo un dos seus traballos o cal fascinoume e é que Manuel Cráneo foi un dos principais promotores do Colectivo Chapapote, resposta ao desastre do Prestige no cal movilizou a ducias de ilustradores e debuxantes  coma el.
Moitos de vos non saberedes de que trata este proxecto, pois cando sucedeu no 2003 nos eramos ben cativos, máis para min isto foi un referente. Estos 66 ilustradores fixeron un álbum de viñetas sobre o tema, decatandose por un lenguaxe simple e innovador.Simple como para que unha nena de 6 anos coma era eu,entendese que era o que estaba a pasar grazas a alguns destes debuxos os cales meus pais ensinabanme.Ista foi, para mín, unha das ferramentas máis útiles en canto a cultura do momento, non só por ser magnificas ilustración, nin por chegar a persoas de todas as idades e facerlles entender e sentir o que estaba a acontecer senón por doar todo o recaudado coa sua obra H2 Oil a Adega.

Despois de saber que o artifice de facerme entender o que pasara nese 2003 do nunca máis fora Manel Cráneo, comenteino co meu primo, que levame uns 5 anos e desta o que quedou sorprendido foi él,cun "o que non creo é que só o coñezas diso, Gabriela" (é pertinente dicir que o meu primo é un amante dos cómics)  e de feito contoume datos como que Manel fora o presidente da Asociacion Galega de Profesionais da Ilustración(AGPI), ou que él foi o responsabel do storyboard do filme "O lapis do carpinteiro" entre outros."Este home dalle a todo" pensei para mín, ao enterarme que tamén fixera os seus traballiños no mundo da publicidade.
Conscente de que sen decatarme coñecia xa dúas das súas publicacións (H2 Oil e Os lobos de Moeche) quixen ver unha lista de todas, pois ao mellor coñecía algunha máis sen eu sabelo. Desta vez,non foi así pero aínda quedeime abraiada ao ver que ten algo máis de 24 publicacións,que en 15 anos non son poucas.
Actualmente está a traballar  no proxecto dunha revista dixital de carácter satírico chamada o Botafumeiro, a cal leva a funcionar dende Outubro do ano pasado.

En canto a premios non podemos dicir que gañase una ducia deles, máis foi galardoado moitas veces en certames galegos,chegando a gañar un terceiro e carto posto na  primeira categoría no 2003, e incluso pola recreacion da vida de García lorca nunha convención de Granada.
A súa formación centralizouse na escola de deseño Pablo Picasso da Coruña.durante 5 anos, e despois fixo algúns ciclos para formación persoal aínda que á vez traballaba posto que dende o minuto 0 Manel Cráneo foi un emprendedor, o cal comezou coa súa obra coa temática sobre A terra dos mouros.Aquí deixovos un vídeo da presentación doutras das súas obras :


viernes, 2 de enero de 2015

Cultura do viño en Galicia

O viño: para alguns, unha bebida, un acompañamento para algunha comida, ou un alcohol como outro calqueira. Máis o viño é un alimento moi antigo,que bebese dende o comezo da historia,e que ten unha cultura extensísima.
Meu pai sempre di que arredor dunha copa de viño podense dar todas as conversacións do mundo.A xente que teña unha pouquiña de idea pensará que a cultura do viño español atopase case toda na Rioxa,e aínda que non van do todo desencamiñados (pois aquí hai centos de bodegas boísimas a nivel mundial e o mellor museo da cultura do viño do mundo) hoxe estamos a falar desta cultura desenvolvida en Galicia,que non é pouca,por tanto comezarei a contarvos.

O mellor museo da cultura de viño,atopase en Briones, da bodega Dinastía Vivanco,e aínda que este non sexa galego interesaravos saber que esta fielmente enlazado con Ferrol. En Galicia vendense arredor de 300.000 caixas anuais deste viño,( o cal participa extensamente en Fevino ) o que non sería posibel sen unha gran cultura detras de xente que consume este producto.Pero este compromiso vai máis alá.

Todos os anos dende fai 5, celebrase en Ferrol, Fevino; a maior feira da cultura do viño a nivel galego, e con certo prestixio a nivel nacional, á cal acuden sobre 200 bodegas, enólogos, narices, sumillers,etc  na que os amantes do viño e demáis interesados do mundo enolóxico poden disfrutar durante unha fin de semana de catas, conferencias e stands.
O responsable da organización de Fevino, Fernando Yáñez, asegurou que  Ferrol será a capital española do viño,co titular "Ferrol,casa onde conflue a cultura nacional do viño". O pasado 2013 por primeira vez acude  o Consello Regulador da Rioxa con máis de 40 bodegas, ademáis dos cinco das denominacions de orixen galegas.
Aínda que a última edición desta feira vai máis dirixida a un ambiente profesional, e cara ós que "se manexan" un pouco no asunto.
Para os que non saben, máis queren aprender e disfrutar nunhas vacacións,esta terra trae consigo "Galicia, unha experiencia enoturística" ; xa é moita a xente que visita Galicia coa intención de pasar uns días visitando as denominacións de orixe galegas: Rías Biaxas, Riveira Sacra, Monterrei,O Ribeiro e Valdeorras,lugares onde o arte e a cultura xuntanse no viño, e onde podese visitar as bodegas,dende as máis vangardistas,ata as máis tradicionais e señoriales( en algunhas delas hospedarse),e pasear polos viñedos galegos, os cales están repartidos por toda Galicia. Turgalicia ofrece paquetes de viaxes ata aquí que incluen rutas de viños, e a inmersión en castros, nos cales xa se bebía o viño, dando unhas charlas sobre a historia do viño en Galicia, pasando polos romanos e chegando ata hoxe en día.

Se con toda esta información non vos chega, só fai falta ter ollos para poder ver que o centro de Ferrol está practicamente morto máis o único que o aviva é a cultura do viño,e a xente que baixa as rúas do centro(Rúa Magdalena,o Callao,...) a tomar os viños, acompañados pola gastronomía espectacular dos caseríos ou bares de tapeo da zona.
Espero que toda esta información axude a alguén a aprender que o viño é moito máis cunha simple bebida, e que a pesar de estar en crisis, este sector é o que nunca morre, e segue a ter un gran protagonismo na nosa cidade( moitas familias viven del ).
Tamén, como non,falar,aínda que máis brevemente, sobre a relación que garda o arte co viño,dende as esculturas do deus Baco,(deus do viño) ata a idade contemporánea,na cal multiplicanse os cadros con motivos enolóxicos.
No 2008 fixose no restaurante galego Camiño da Serpe (o cal ten una estrela michelín) a primeira subasta galega de viños e arte enolóxico, como por exemplo pezas de Sargadelos do siglo XIX, pinturas de diversos artistas e pezas curiosas como un vinoscopio,un pesa taninos,descorchadores diversos, un moble bar, sifones, etc.
 Os propietarios, Xoán y Xosé Cannas (Nariz de Oro 2004), pretenderon con este acto sobresair da restauración tradicional e ser algo máis que un restaurante, unindo nun mesmo local a arquitectura contemporánea,a enoloxía e a cultura.

Unha vez máis Galicia non se queda corta na cultura, e non deixa de sorprendernos, esta vez, cunha botella de viño na man.

viernes, 26 de diciembre de 2014

Cultura nas rúas galegas,festivais nos poros galegos

Galicia respira innovación por cada poro da súa pel. País curioso sen dubida.
Dende o comezo dos tempos,ou máis ben dende fai uns séculos..todo o mundo,ou mais ben os galegos e incultos...teñen a Galiza coma un lugar onde non hai máis que campo e estamos atrasados en todos os temas, sobretodo culturais e tecnolóxicos, máis moitos dos que pensan asi quedarían coa boca aberta se soubesen todo que se trama nestas terras, e que non escondense, senón que para coñecelos tes que buscar, e tes que interesarte. Tópico de terra misteriosa ben posto neste caso.
 Ninguén vai traerche nada a porta da túa casa en ningún lugar, non van traer nin bailes, nin libros nin cultura de ningún tipo...ou quizás si!! quizás nalgún lugar de Galicia,como en Vigo,podas saír da túa casa e atopar una obra de teatro en frente de ti.

Entre Febreiro e Marzo deste ano, reunironse nas rúas de Vigo 22 compañías, de ámbito internacional, das cales seis eran galegas. O motivo deste encontro nas rúas viguesas foi o Festival Alternativo de Artes Escénicas, o cal celebrase en Galicia, e ten moito son a nivel, como xa dixen antes, internacional, reunindo durante 15 días a artistas e intelectuais de todas as zonas de Europa,de feito leva sendo celebrado dende fai nove anos .
Este ano o festival xirou entorno a actuacións en lugares moi diferentes, tanto os auditorios e teatros de Vigo, como en prazas, rúas, e demais espazos abertos. Foron actuacións tanto de grupos de danza de todo tipo, escolas viguesas e galegas en xeral, e tamén compañías teatrais como a actualmente destacada e galega Voadora, a cal estreouse como compañía oficial neste festival e actuou neste festival coa obra Periferia e moitas máis actuacións que encheron Vigo de arte e cultura para todos por uns días,e que oxalá sigan moitos anos máis.

Pero isto non é o único..despois das innumerabeis actuacións dadas en Galiza, vou facer nomeamento a outra actividade parecida que vaise producir no ano que ven. Do 4 ao 21 de Febreiro de 2015, a cidade da Cultura de Galicia (Santiago de Compostela) acolle un innovador festival de teatro,danza e arte en acción. Un festival chamado "escenas do cambio", gran nome para comezar cunha idea nova feita realidade.
Este é dirixido polo galego Pablo Hidalgo e esta vez as actuacións (sobre dezaseis) serán todas en espazos cerrados, e principalmente no museo centro Gaiás. Destaca una das actuacións creada por un portugués chamado Joao Galante co estreno de Atlas, obra protagonizada por cen persoas de Santiago de Compostela que traballarán durante una semana con os artistas e os seus equipos. Tamén outras compañías como Matariles ou a aparición de músicos como Virxilio da Silva.
Tamén teremos neste festival grupos de reflexión, algún deles dirixidos por galegos como Xesus Ron que formulará como obxetivo repesar a escena galega.
Aquí deixovos unha mostra do grupo Monica de Nut Trio, un grupo de música contemporánea e vangardista, que xa participou en festivais internacionais de música alternativa e gañou algún ca outro premio.Esta cantante canta ópera, jazz, música de raíz, música experimental… Ten experiencia na interpretación teatral e na danza contemporánea. Estudiou piano e pedagoxía musical. Formouse no canto lírico licenciándose na Escuela Superior de canto de Madrid e tamén na música tradicional galega e no jazz.
Despois do éxito do seu primeiro disco Mónica de nut Trio, mellor disco 2012 segundo a revista Distrito Jazz, está a presentar o seu novo traballo :
Dos fios invisibles chegan as cores xunto co guitarrista Virxilio da Silva.
Colabora con varias agrupacións musicais e teatrais. Está a rodar os seus proxectos en solitario Voz soa e Intervencións de rúa e organiza obradoiros participativos de técnica vocal para profesionais e lúdicos como os Comando Grito ou Gran Coro de bebés; non hai cantante pequeño..Aquí deixovos una mostra :